Meclisten Cepheye: Kırmızı-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası Sahibi Hocalar
Mecliste mebus iken cephede savaşanlara verilen kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyasına sahip hocaların biyografileri.
Mehmed Esad İleri Efendi
Gümülcine doğumlu olan Mehmed Esad Efendi, medrese icazeti aldıktan sonra öğretmenlik, müderrislik ve vaizlik yaptı. Millî Mücadele’de Aydın Köşk Cephesi’nde topladığı gönüllülerle bizzat savaştı ve “Millî Ordu Müftüsü” olarak Aydın ve Ödemiş cephelerinde görev yaptı. Sakarya Muharebesi sırasında vaazlar vererek moral vermiştir. Meclise Aydın mebusu olarak katıldı ve Ankara fetvasını imzalayan isimlerdendir.
İsmail Şükrü Çelikalay Efendi
1876’da Afyonkarahisar’da doğmuş, medrese eğitimiyle birlikte öğretmenlik, okul müdürlüğü, müderrislik ve vaizlik görevleri yürütmüştür. Mondros sonrasında Millî Mücadele’ye açık destek vermiş, özellikle İzmir’in işgalinden sonra bölgedeki Kuva-yı Milliye teşkilatlanmasının kurulmasına öncülük etmiştir. Çelikalay diye anılan, sayısı 600 mücahid olan bir millî müfreze kurarak Yunanlılarla karşı bizzat savaşmıştır. Birinci Meclise Afyon mebusu olarak katılmıştır
Hafız İbrahim Demiralay Efendi
1883 Isparta doğumlu Hafız İbrahim Efendi İstanbul’da Fatih Medresesinde tahsil gördü. İzmir işgalinin ertesi gününde memur ve eşrafı evinde toplayarak İzmir’in işgalden kurtarılmasının İstanbul Hükûmetinin diplomatik teşebbüsleriyle değil, ancak milletin kendi kuvvetiyle silaha sarılmasıyla mümkün olacağını belirterek herkesin cihad için silahlanmasını ve hazırlanmasını istedi. Isparta’da Demiralay isminde 100 süvari ve 200 piyadeden oluşan gönüllü bir teşkilat kurdu ve Sarayköy ve Menderes cephesinde düşmanla bizzat savaştı. Bu birlik daha sonra 39. Piyade Alayı olarak düzenli orduya dahil edildi. Meclise Isparta mebusu olarak katılmıştır ve Ankara fetvasını imzalamıştır.
Hüseyin Hüsnü Özdamar Efendi
1875’te Isparta’da doğmuş, Konya ve İstanbul’da medrese öğrenimi görmüş ve müderrislik ile çeşitli idarî görevlerde bulunmuştur. Mondros sonrası Millî Mücadele’yi desteklediği için 1919’da İstanbul Hükûmeti tarafından Isparta Müftülüğü görevinden azledilmiştir. Isparta müftüsüyken Müdafaa-i Hukuk çalışmalarına öncülük etti, Nazilli Kongresine katıldı ve Nazilli cephesinde bizzat savaştı. Isparta mebusu olarak Meclise katılmıştır ve Ankara fetvasını imzalayanlardandır.
Abdülgafur Iştın Efendi
1879’da Balıkesir’de doğmuş, medrese tahsili sonrası müderrislik yapmıştır. Mondros sonrasında Millî Mücadele’ye açık destek verdiği için 1919’da İstanbul Hükûmeti tarafından görevden alınmış, Balıkesir ve Alaşehir kongrelerine katılmış ve topladığı gönüllülerle Anzavur ve Gavur İmam ayaklanmalarının bastırılmasında bizzat bulunmuştur. Meclise Karesi mebusu olarak katılmıştır ve Ankara fetvasını imzalamıştır.
Hafız Mehmed Şahin Efendi
1877 Antep doğumludur ve medrese icazetinden sonra müderrislik ve Eytam Müdürlüğü yaptı. Millî Mücadele başladığında Antep Savunması’nda aktif rol oynadı ve şehir savunmasında yararlılık gösterdi. Antep mebusu seçilerek Ankara’ya katıldı.
Tabii bunlar Millî Mücadele yıllarında cephede hizmet eden bütün hocalar değil, sadece aynı zamanda Ankara’da mebus olanlardır.
Müracaat edilen kaynaklar:
Birinci Dönem Milletvekili Albümü Ali Sarıkoyuncu, Millî Mücadelede Din Adamları Recep Çelik, Millî Mücadelede Din Adamlarının Rolü (Doktora Tezi)